Nieuwjaar 1940

De laatste Nieuwjaarsdag voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De Limburger Koerier van 30 december 1939 is op deze dag twee keer zo dik als normaal, meer dan de helft gevuld met Nieuwjaars advertenties, zestien pagina’s staan er vol mee. Nieuwjaarswensen van cafés, hotels, winkels, schilders, kappers, een vroedvrouw, handelaren, vertegenwoordigers en veel bedrijven. Het is een gebruik dat jaarlijks terugkeert in de krant.

De advertenties zijn geografisch geordend: Noord-, Midden- en Zuid-Limburg, onderverdeeld in Valkenburg e.o., Gulpen e.o., Simpelveld en Bocholtz

De teksten zijn vaak hetzelfde. ‘Zalig Nieuwjaar aan familie, vrienden en clientèle.’ Enkele advertenties worden gebruikt om de eigen producten en zaken nog eens extra aan te prijzen. Zo meldt de winkel van Kikken-Rompen uit Mechelen ‘een fornuis, of haard bij ons gekocht, geeft de meeste voldoening’. Schoenmaker Kockelkoren uit Gulpen prijst zijn speciale zolen aan die twee keer zo sterk zijn dan gewoon leer.

Het lezen van al die advertenties stemt een beetje nostalgisch, zoveel dierbare en bekende winkels en bedrijven die verdwenen zijn uit het Heuvelland. Geen enkele Gulpener zaak genoemd in deze advertenties, is er nog behalve de Gulpener bierbrouwerij en de kaarsenfabriek van Cobbenhagen. Die kaalslag geldt ook voor andere bedrijven in het Heuvelland zoals Zuivelfabriek Limburgia uit Reijmerstok en Fruitveiling Zinzelbeek uit Wittem. 

Wie deze advertenties leest, vergeet even de oorlogsdreiging die er toen in Europa en Nederland was. Maar die komt wel terug in de sombere redactionele commentaren van de krant

 ‘een donker jaar, dat donker eindigt.’ Volgens de Limburger Koerier begint het nieuwe jaar ‘in een wereld van leed en rouw, van zorg en kommer’. De krant vindt de wensen voor een zalig en voorspoedig nieuwjaar als een ironie klinken want stelt zij ‘1940 zou volgens de profeten een ongeluksjaar, een rampjaar worden zoals de mensheid tot nu toe nooit beleefd heeft’ Dat zou vier maanden en tien dagen later de waarheid blijken te zijn toen het Duitse leger Nederland binnenviel en Zuid Limburg ruim vier jaar en vier maanden bezet zou worden.

Deel dit bericht

Pierre Hupperts

Auteur ‘Het dorp en mijn familie. Gulpen en de familie Hupperts 1810-2010’.

Gerelateerd

Sinterklaas, een eeuw geleden

Een eeuw geleden, half november 1922 staan de kranten vol met advertenties over het aanstaande Sinterklaasfeest. Een bonte verzameling van cadeau-tips, voor rijk en arm,

Lees meer »

Duitse dienstbodes

Tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog trekken tienduizenden jonge, ongehuwde Duitse vrouwen naar Nederland om ze gaan werken als dienstmeisje. De vlucht uit Duitsland is

Lees meer »