Montfortanen

Menig lezer zal bij het zien van deze kop denken: wat zijn dat? De montfortanen vormden een congregatie en zijn heel belangrijk geweest in de geschiedenis van het Heuvelland. Zij werden ‘de Franse paters’ of ‘de paters van Schimmert’ genoemd. Hun school in Schimmert bood twee generaties lang veel families in het Hevelland een bijzondere kans op goed onderwijs.

De congregatie is vernoemd naar de priester Louis-Marie Grignion de Montfort (1673–1716), geboren in een klein dorp in de Franse Bretagne. Hij wordt slechts 47 jaar.

Na zijn vroege dood stichten enkele van zijn volgers de congregatie.

Omdat de Franse regering de invloed van de Kerk in het onderwijs wil inperken,wordt het voor de montfortanen steeds moeilijker om hun werk in Franrijk voort te zetten. Zij worden hun gebouw uitgezet en zoeken een veilig heenkomen in het buitenland en dat wordt Schimmert waar ze in 1881 aankomen. Daar beginnen zij een middelbare-schoolinternaat, genaamd ‘de Apostolische School Sainte Marie’.

Tegenover dat gebouw ligt het internaat van de vrouwelijke tak, ‘De Dochters der Wijsheid’.

De lessen in Schimmert worden in het begin alleen in het Frans gegeven en er is gebarentaal nodig om dingen uit te leggen. De leerlingen moeten de hele dag Frans spreken. Wie de fout maakt een Nederlands woord te gebruiken, moet zijn naam in een boekje schrijven (‘Le petit cahier de Hollandais’), als iemand anders in de fout gaat dan krijgt die vervolgens het boekje. Wie het boekje aan het eind van de dag heeft, krijgt een straf. Welke, is niet meer te achterhalen.

Van de honderden kinderen uit het Heuvelland die de jongensschool tussen 1885 en 1960 hebben bezocht, wordt een flink deel priester en vaak ookmissionaris. Deze missionarissen zwerven later over de hele wereld uit om te werken in Nederlands-Indië/Indonesië, Malawi, Mozambique, Congo en IJsland. Sommigen keren nooit naar hun vaderland terug, zoals twee Gulpenaren, Pater Boormans, die wordt vermoord in Mozambique, en pater Hacking, die in IJsland aan leukemie overlijdt.

Vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw, de jaren van de ontkerkelijking, krimpt de congregatie wereldwijd. Het aantal nieuwe aanmeldingen voor de school in Schimmert neemt drastisch af en in 1973 wordt de school opgeheven. De Nederlandse provincie, die eerder zo’n driehonderd leden telde, is nu gereduceerd tot enkele tientallen mannen, merendeels zeer bejaard.

Deel dit bericht

Pierre Hupperts

Auteur ‘Het dorp en mijn familie. Gulpen en de familie Hupperts 1810-2010’.

Gerelateerd

Sinterklaas, een eeuw geleden

Een eeuw geleden, half november 1922 staan de kranten vol met advertenties over het aanstaande Sinterklaasfeest. Een bonte verzameling van cadeau-tips, voor rijk en arm,

Lees meer »

Duitse dienstbodes

Tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog trekken tienduizenden jonge, ongehuwde Duitse vrouwen naar Nederland om ze gaan werken als dienstmeisje. De vlucht uit Duitsland is

Lees meer »